Wettelijke status juni 2026UAIV-consultatie gesloten (1 juni) · Digital Omnibus: politiek akkoord 7 mei 2026Wettelijke status ›
NL · EN
Voor organisaties

Voor organisaties.

Artikel 4 van de EU AI-verordening verplicht elke organisatie die AI gebruikt of aanbiedt om aantoonbare AI-geletterdheid bij medewerkers te waarborgen. Dit overzicht laat zien wat de wet vraagt, hoe SAIG-certificering aansluit op het AP-vierstappenplan en hoe u tot een uitvoerbare aanpak komt.

Wat artikel 4 vraagt

De wettekst, in één alinea.

Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen nemen maatregelen om, zoveel als mogelijk, te zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid bij hun personeel en andere personen die namens hen AI-systemen exploiteren en gebruiken, rekening houdend met hun technische kennis, ervaring, opleiding en de context van gebruik.

Stand van zaken — juni 2026Artikel 4 is van kracht sinds 2 februari 2025; handhaving van de operatorverplichtingen start op 2 augustus 2026. De verplichtingen voor stand-alone hoog-risico AI (Bijlage III) zijn met het Digital Omnibus-akkoord uitgesteld naar 2 december 2027. De Nederlandse Uitvoeringswet AI-verordening (UAIV) is t/m 1 juni 2026 geconsulteerd; de wetgevingsprocedure loopt. Op 7 mei 2026 bereikten Raad en Parlement een voorlopig politiek akkoord over de Digital Omnibus; artikel 4 is daarin niet als definitief gewijzigd aangemerkt en blijft van kracht.

Het AP-vierstappenplan

Identificeren, doelen bepalen, uitvoeren, evalueren.

STAP 01

Identificeren

Breng alle ingezette AI-systemen in kaart, inclusief shadow AI. Documenteer wie ermee werkt, in welke context en met welk risico.

STAP 02

Doelen bepalen

Stel meetbare, rolspecifieke leerdoelen vast, met prioriteit op de hoogste risico's. Borg bestuurlijk eigenaarschap en budget.

STAP 03

Uitvoeren

Implementeer trainingen, communiceer beleid en veranker AI-policy in onboarding en periodieke verplichte modules.

STAP 04

Evalueren

Meet kennis, gedrag en uitkomsten via assessments, audits en managementrapportages. Plan jaarlijkse herziening.

Inkoop en HR-beleid

Van leerresultaat naar inkoopcriterium.

SAIG-certificering is niet alleen een leerresultaat — het is een inkoopcriterium. Organisaties kunnen in hun HR-beleid, onboardingvereisten en leverancierscontracten vastleggen welk SAIG-niveau van toepassing is per functie of rol. Bij aanbestedingen biedt een verifieerbaar SAIG-certificaat aantoonbaar bewijs richting opdrachtgevers en toezichthouders dat medewerkers voldoen aan artikel 4. Het publieke register maakt verificatie in twee stappen mogelijk — zonder dat persoonsgegevens openbaar worden. Zo wordt AI-geletterdheid niet alleen getraind, maar ook geborgd en controleerbaar gemaakt in de inkoopketen.

Welk SAIG-niveau bij welke rol

Niveau per rol — uitgangspunt.

Een rolspecifieke aanpak vraagt om differentiatie. De volgende tabel biedt een uitgangspunt — de uiteindelijke keuze hangt af van risicoklasse, sector en functie-inhoud.

RolgroepSAIG-niveauReden
Brede groep medewerkers
administratief, ondersteunend
Awareness Badge of BasisBewustwording en veilig basisgebruik in laag-risico contexten.
Frequente AI-gebruikers
kenniswerkers, consultants
SAIG-PractitionerStructurele toepassing in werkprocessen, met aandacht voor verificatie en risico.
Gebruiksverantwoordelijken
deployers
Practitioner of AdvancedVerantwoordelijkheid voor systeem-inzet onder de AI-verordening.
Ontwikkelaars en inkopers
providers
SAIG-AdvancedDiepere technische en juridische kennis voor lifecycle-verantwoordelijkheid.
Bestuur, AI Officers, compliance, juristenSAIG-AdvancedGovernance- en borgingsverantwoordelijkheid op organisatieniveau.
HR en trainersPractitioner of AdvancedBegeleiding en trainen van anderen vereist overzicht over alle niveaus.

Sectorale aanpak

Tien hoofdsectoren, één horizontaal fundament.

Artikel 4 geldt voor elke sector, maar risicoprofiel en toezicht verschillen. Voor elke hoofdsector is er een aparte pagina met wat er speelt, de relevante wetgeving en het passende niveau per rol.

Zorg & welzijn

AVG art. 9, MDR/IVDR en IGJ-toezicht; AI in diagnostiek en verslaglegging.

Lees meer →

Overheid

Algoritmeregister, IAMA/FRIA en hoog-risico bij publieke diensten.

Lees meer →

Financieel

Kredietbeoordeling en verzekeringen hoog-risico; DNB, AFM, DORA.

Lees meer →

Onderwijs

Toelating, beoordeling en proctoring hoog-risico; emotieherkenning verboden.

Lees meer →

Juridisch

Geheimhouding, beroepsethiek en de NOvA-aanbevelingen.

Lees meer →

Zakelijke dienstverlening

HR-AI hoog-risico; AFM en NBA verscherpen toezicht.

Lees meer →

ICT, media & creatief

Hoogste adoptie; artikel 50, DSA en auteursrecht.

Lees meer →

Industrie

Bijlage I via productveiligheid; Machineverordening en NIS2.

Lees meer →

Bouw, energie & nuts

Kritieke infrastructuur hoog-risico; NIS2 en Slim Netbeheer.

Lees meer →

Retail & logistiek

HR-AI hoog-risico, gezichtsherkenning beperkt, transparante pricing.

Lees meer →

Volgende stap

Plan een oriëntatiegesprek.

SAIG plant verkennende oriëntatiegesprekken met organisaties die artikel 4 willen implementeren. In het gesprek bespreken we uw context, het schaalniveau van uw AI-gebruik en de passende SAIG-route.

Plan een oriëntatiegesprek →